مشاوره تحصیلی

استرس کنکور دارم چکار کنم؟ 9 دلیل + راهکارکاملاً کاربردی

استرس کنکور، ناشی از یک سری کمبود هاست! برای کنترل استرس، ابتدا باید با عوامل به وجود آورنده آن آشنا شویم. ما در این مقاله از بانک کتاب کنکور، ابتدا به طور خلاصه، به نشانه ها و علل احتمالی استرس در کنکوری‌ها می‌پردازیم. سپس به طور مفصل و علمی، راهکار کنترل هر‌یک از عوامل را بیان می‌کنیم.

نشانه‌های استرس کنکور کدامند؟

معمولاً هرچیزی نشانه هایی دارد. از جمله نشانه های استرس کنکور، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بی قراری، حواس پرتی و پرش افکار هنگام مطالعه
  • عدم توانایی در تصمیم گیری های به موقع و اولیت بندی وظایف
  • دلپیچه، معده درد و اختلالات گوارشی و تپش قلب
  • جویدن ناخن‌ها، پرش عضلات و بی قراری در پاها
  • اختلالات مربوط به خواب و استراحت شبانه
  •  تند حرف زدن، احساساتی شدن و عصبی شدن
  • بی انگیزه بودن و نا امید بودن، ضعف بدنی و خستگی برای انجام امور

علائم استرس کنکور

اینها مواردی هستند که یک داوطلب کنکور، ممکن است با همه یا بخشی از آنها رو به رو شود. لطفاً از کنکور و وضعیت کنونی خود نترسید، زیرا قطعاً راهی برای از بین بردن حالت کنونی شما وجود داد.

کافیست از میان عوامل زیر، شرایط حاکم بر خود را پیدا کنید، و راه های مقابله با آن را امتحان کنید!

اصلی ترین عوامل به وجود آورنده استرس کنکور

عوامل اصلی به وجود آورنده استرس در دوران کنکور، تقریباً در همه داوطلبین یکسان است. بعضی عوامل نیز منحصر به فرد هستند و تحت شرایط خاص داوطلبین، ممکن است درجاتی از استرس را احساس کنند. در زیر به اصلی‌ترین علل آن می‌پردازیم:

  1. باور های اشتباه
  2. روش های اشتباه مطالعه
  3. آشفتگی های ذهنی
  4. عوامل فیزیکی همچون تغذیه و ورزش
  5. استرس هنگام مطالعه
  6. استرس پس از مطالعه
  7. نداشتن اطلاعات کافی در مورد کنکور و آینده
  8. دخالت بیش از حد والدین
  9. افزایش بی دلیل انتظارات از عملکرد و نتیجه

باورهای اشتباه در مورد کنکور

لطفاً چشم های خود را ببندید، و پانزده ثانیه به ترش ترین چیز هایی که می شناسید فکر کنید. به لیمو ترش، آلوچه و … . آب در دهان شما به راه افتاد؟ آیا شما واقعا لیمو ترش خوردید؟ یا فقط تاثیر آن را دریافت کردید؟

این قدرت افکار بر روی ماست! حال ببینید افکار مثبت و منفی تا چه حد می‌توانند تاثیر گذار باشند!

به لحاظ روانشناسی، استرس وجود خارجی ندارد. به عبارت دیگر، استرس عبارت است از «ترس ها و باور های اشتباه ما در مورد شرایط کنونی، محیط و آینده». این مطلب در مورد کنکور نیز صادق است.

از آنجا که یک داوطلب کنکور، ممکن است تحت فشار ها و انتظارات درونی و بیرونی باشد، معمولاً به کنکور و عواقب آن نیز فکر می‌کند. در این میان، افکار منفی، تعداد بسیار بیشتری نسبت به افکار مثبت دارند.

تقویت افکار مثبت و کاهش افکار منفی موثر ترین راه در مقابل استرس کنکور است

یکی از راه های کنترل استرس کنکوری ها، تقویت افکار مثبت، و کاهش افکار منفی است.

  1. من باید همه درس های کنکور را به طور کامل جواب بدهم!
  2. اگر یکی از درس های کنکور را ضعیف باشم، کل کنکور را از دست می‌دهم!
  3. هیچ یک از درس هایی که مطالعه کردم را بلد نیستم و فراموش کرده ام!
  4. من هیچگاه به سطح قابل قبولی نخواهم رسید. من توانایی موفقیت را ندارم!
  5. درصد های من کمتر از آن چیزی است که باید باشد!

اینها و دیگر افکار منفی، از مخرب‌ترین افکار رایج در بین کنکوری ها هستند. برای مقابله با آنها، به این نکات توجه کنید:

لطفاً به مطالعه درصد های قبولی های سال های گذشته در رشته مورد علاقه خود بپردازید. با مطالعه آنها، به درصد های مورد نیاز برای قبولی در هر شهر و رشته می‌رسید. خواهید دید که هیچ یک از آنها، همه درس ها را صد در صد جواب ندادند.

از طرفی می‌توانید با شناخت توانایی های خود، برای رسیدن و نزدیک تر شدن به شهر مورد علاقه خود برنامه ریزی کنید و با خیالی راحت ادامه دهید.

توهم فراموشی نیز یکی از مواردیست که در بالا اشاره شد. این تصور که درس ها را فراموش کرده ام، کاملاً اشتباه است.

برای مقابله با این شرایط، ابتدا یک مرور کلی بر روی مطالب داشته باشید، سپس به حل یک مجموعه تست استاندارد بپردازید. خواهید دید که درصد قابل قبولی از سوالات را جواب خواهید داد.

روش‌های اشتباه مطالعه در دوران مختلف کنکور

یک اتومبیل را تصور کنید که با چراغ های خاموش، در جهت اشتباهی از مسیر قرار دارد. حال هرچه که  این اتومبیل جلو تر رود، از مقصد نهایی دور تر می‌شود! و هرچه سریع تر حرکت کند، زودتر و بیشتر گمراه‌ خواهد شد!

لطفاً در هنگام مطالعه چراغ های خود را روشن کنید. مطالعه کردن به تنهایی کافی نیست. باید روش مطالعه خود را نیز اصلاح کنید. اگر در هنگام مطالعه دچار استرس می‌شوید و باعث می‌شود درس را رها کنید، لطفاً نکات زیر را رعایت کنید:

استفاده از روش های نادرست مطالعه باعث افزایش استرس کنکور خواهد شد.

  • در هنگام مطالعه، به یادداشت برداری بپردازید. یادداشت برداری موثرترین راه برای حفظ تمرکز در مطالعه است.
  • شرایط بدنی و نشستن خود را اصلاح کنید تا بهتر یاد بگیرید. زیرا احساس اطمینان از یادگیری مطالب، اصلی‌ترین راه طبیعی مبارزه با استرس است.
  • بازه های مطالعاتی بزرگ را به ساعات کوچک تر بشکنید، تا احساس خستگی کمتری بکنید. زیرا خستگی از مطالعه باعث عقب افتادگی مطالب و ایجاد استرس برای تمام شدن مطالب می‌شود.
  • ساعت های ابتدایی روز را به دروس محاسباتی همچون ریاضی و فیزیک، و ساعت های میانی روز را به مطالعه دروس مفهومی مثل زیست و عربی و … اختصاص دهید.
  • با مطالعه منظم دروس، و جلوگیری از عقب ماندگی مطالب، آرامش را به ساعات مطالعاتی و برنامه ریزی های خود بیاوردید. این خود یک راه مقابله با استرس کنکور است.

آشفتگی های ذهنی و استرس کنکور

یکی از عوامل بسیار تاثیر گذار بر داوطلبین کنکور، عدم وجود ثبات در افکار، و آشفتگی ذهنی است. از جمله عوامل آشفتگی های ذهنی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. برنامه سنگین و غیرقابل اجرا
  2. کاهش اعتماد به نفس به خاطر تمام نشدن مطالعه در زمان مقرر
  3. نداشتن تمرکز و آرامش کافی هنگام مطالعه
  4. سردرگمی بخاطر نداشتن برنامه جایگزین

آشفتگی ذهنی از عوارض استرس کنکور می باشد

برای مقابله با موارد بالا و دیگر موارد احتمالی، لطفاً به چند نکته توجه کنید:

  • برنامه روزانه و هفتگی خود را منعطف کنید. به این صورت که در صورت بروز مشکل و عدم مطالعه یک درس، بتوان در ساعت دیگری از روز به مطالعه پرداخت.
    پس هنگام نوشتن برنامه مطالعاتی، حتماً شش ساعت در هفته را به صورت خالی رها کنید. به این ترتیب درصورت عقب افتادگی مطالب، میتوان به جبران آنها در این ساعات پرداخت.
  • برنامه خود را بسیار سنگین و فراتر از توانایی های خود طرح نکنید. تصور کنید یک برنامه ده ساعته برای روز بعد بنویسید. اگر شما نه ساعت مطالعه کنید، نتوانستید برنامه را کامل کنید.
    حال روز بعد هشت ساعت برنامه بریزید. اگر باز هم نه ساعت مطالعه کنید، نه تنها برنامه را به طور کامل انجام دادید، بلکه یک ساعت نیز اضافه تر مطالعه کردید. و این یعنی اشتیاق برای مطالعه بعدی!
  • اگر حجم مطالب شما، بیشتر از زمانیست که در اختیار دارید، می‌توانید از تکنیک های افزایش سرعت مطالعه استفاده کنید تا دچار استرس نشوید.

تاثیر عوامل فیزیکی همچون تغذیه و ورزش

عدم تحرک، خوردن غذا های با کالری بالا، مصرف بیش از حد قند و چربی و …، از جمله مواردی هستند که به صورت مستقیم بر میزان و کیفیت مطالعه شما تاثیر گذارند. اگر این عوامل بتوانند شما را از مطالعه دور کنند، یا با کاهش کیفیت مطالعه، منجبر به افت سطح درسی شما شوند، به طور غیر مستقیم باعث افزایش استرس شما می شوند.

ورزش و تحرک بر کاهش استرس کنکور تاثیر گذار است

برای جلوگیری از استرس کنکور ناشی از این موارد، لطفاً به اصلاح رفتار های زندگی و عادت های غذایی خود بپردازید! پیاده روی بهترین و کم هزینه ترین ورزش است. خوردن غذا های سالم و گاها گیاهی، می‌تواند به تناسب اندام و شادابی شما در طول روز کمک کند. از این رو، با افزایش انرژی روزانه، به مطالعه با کیفیت خواهید پرداخت و نهایتاً خود را از استرس کنکور فارغ کرده اید.

از مغز ها نظیر مغز گردو و مغز بادام بیشتر استفاده کنید. اینگونه مواد، تاثیر مستقیمی بر مغز و افزایش کیفیت مطالعه خواهند داشت. به طوریکه با افزایش حافظه، باعث راحتی خیال بابت یادگیری و همچنین کاهش استرس خواهند شد.

از مصرف ماهی، جو، بیسکویت های حاوی جو، مواد مغزی ویتامینی و پروتئینی، سبزیجات (خصوصاً با برگ های سبز و تیره تر) و انواع مواد معدنی نظیر روی عافل نشوید.

استرس هنگام مطالعه و استرس پس از مطالعه

گاهی ممکن است در زمان مطالعه یک درس خاص، دچار استرس، ناامیدی از یادگیری و سخت شدن مطالعه شوید.

در این موارد باید با خلاصه برداری، ایجاد تنوع مطالعاتی با حل تست و مثال مرتبط با موضوع و حتی عوض کردن موضوع مطالعه، به این شرایط خاتمه دهید. مثال های بیشتر را مطالعه کنید:

  1. خلاصه نویسی و خلاصه برداری نکات و سرفصل ها هنگام مطالعه
  2. ایجاد تنوع و حل تست بجای خواندن موضوعات
  3. عوض کردن موضوع مورد مطالعه و حتی درس مورد مطالعه
  4. استفاده از فلش کارت ها و جعبه لایتنر
  5. استفاده از تصاویر کتاب درسی و کتاب های کمک درسی و سعی در بخاطر آوری مطالب

رهایی از استرس کنکور هنگام مطالعه

خلاصه نویسی در کنکور از اهمیت ویژه ای برخوردار است. زیرا هم در دوران جمع بندی کنکور و هم در مراحل مرور و قبل از امتحانات، می‌تواند به شما کمک بسیار زیادی بکند. از این رو دچار استرس کنکور نخواهید شد.

اگر پس از مطالعه، احساس فراموشی و عدم یادگیری دارید نیز سعی کنید با مرور خلاصه نویسی ها و جمع بندی های خود، به درک درستی از موضوع برسید. استفاده از فلش کارت ها، جعبه های لایتنر می‌تواند به افزایش بخاطر سپاری موضوعات به شما کمک کنند.

یک روش جالب دیگر نیز وجود دارد. شما می‌توانید تصاویر کتاب درسی را نگاه کنید. بدون خواندن متن یا اطلاعات دیگر، سعی کنید درس را برای دانش آموزان فرضی خود تدریس کنید. با این روش مطمئن خواهید شد بخشی از مطالب را بیاد دارید و باعث ایجاد حس آرامش، و دوری از استرس کنکور و فراموشی خواهد شد.

نداشتن اطلاعات کافی در مورد کنکور و آینده

گاهی ممکن است یک داوطلب، وضعیت کنونی خود را با یک دانش آموز در منطقه دیگر مقایسه کند. این کاملاً اشتباه است!

اطلاعات خود را از الگوریتم ها و فاکتور های تاثیر گذار کنکور و سازمان سنجش، افزایش دهید. هیچگاه دو داوطلب در دو منطقه جدا از هم، تاثیر مستقیمی بر روی یکدیگر نخواهند داشت. البته در مواردی استثنا وجود دارد که تعداد بسیار کمی هستند. بومی گزینی ها، سهمیه ها در کنکور، ظرفیت رشته ها در دانشگاه های مختلف و… عواملی هستند که شاید بدون اطلاع از آنها، در مورد خود تصمیم های عجیب و غریب بگیرید و خود را دچار استرس و سردرگمی کنید.

دخالت بیش از حد والدین در امور کنکور

اگر شما والدین داوطلب کنکوری هستید، لطفاً با دقت به نکات مطرح شده در پایین توجه کنید:

داوطلب، ماشین برآورده کردن آرزو های دست نیافتنی شما نیست! حسرت ها، علایق، اجبار ها، آرزوها و… خود را به داوطلب تحمیل نکنید. زیرا هرگز باعث پیشرفت داوطلب نخواهد شد و در بسیاری از موارد، باعث خروج داوطلب از مسیر خود و خط فکری ترسیمی خود خواهد شد. وظیفه شماست که داوطلب را درک کنید. در مواردی که تخصص دارید یا داوطلب از شما کمک می‌خواهد، با آرامش، بهترین راه ممکن را پیشنهاد دهید. البته فقط در حد پیشنهاد باقی بماند! و بقیه ماجرا را به داوطلب بسپارید تا باعث افزایش استرس کنکور او نشوید.

دخالت بیش از حد والدین در امور درسی باعث افزایش استرس کنکور می شود

البته این به معنی آزادی بی قید و شرط داوطلب نخواهد بود و قطعا باید چارچوب هایی را رعایت کند و پاسخگو باشد.

افزایش بی دلیل انتظارات از عملکرد و نتیجه

میانگین ساعات مطالعه روزانه قبولی های پزشکی در سال های گذشته، بالای هشت ساعت بوده است. پس شما با پنج ساعت مطالعه روزانه در کل سال، به رشته پزشکی دست نخواهید یافت. پس یا مجبور هستید به اندازه اهداف خود تلاش کنید، یا اهداف خود را به اندازه تلاشتان ترسیم کنید. کمیت و کیفیت، دو فاکتور مهم در یک مطالعه ثمر بخش خواهند بود. پس لطفاً ابتدا کمیت مطالعه خود را به اندازه قابل قبول برسانید، سپس به ارتقا کیفیت مطالعه نیز توجه کنید.

وقتی شما این دو فاکتور مهم را لحاظ نکنید، و با یک مطالعه کم، انتظار قبولی در رشته های تاپ پزشکی و پیرا پزشکی، یا مهندسی و … را داشته باشید، در واقع دارید استرس را به درون خود دعوت می‌کنید.

سخن پایانی و جمع بندی همه روش های مقابله با استرس کنکور

اصلی ترین راه مقابله با استرس کنکور، افزایش کیفیت مطالعه است. از هر راهی می‌توانید، به ارتقا کیفیت مطالعه خود بپردازید. همچنین لطفاً نکات و موارد زیر را نیز امتحان کنید:

اگر در هنگام مطالعه دچار ناامیدی می‌شوید، از حل تست های آسان بهره بگیرید. بدین صورت، با حل تست های آسان تر، روحیه خود را ارتقا خواهید داد و خواهید توانست به مطالعه خود ادامه دهید. طبیعتاً با افزایش مطالعه، بعدتر ها از پس سوالات دشوار تر نیز برخواهید آمد.

اگر فکر می‌کنید از مطالعات قبلی چیزی بیاد نمی‌آورید، بدون فوت وقت، به حل مثال‌ها و تست های استاندارد بپردازید. خواهید دید که حداقل بخشی از آن مطالب را بیاد دارید و قضاوتتان در مورد خودتان اشتباه بوده است. امید است از این طریق، به آرامش نسبی برسید و بتوانید به کنترل استرس کنکور بپردازید.

با تقویت عادت های خوب مطالعاتی، بهتر و بیشتر مطالعه می‌کنید.

از خلاصه برداری ها و ترسیم نمودار ها غافل نشوید. زیرا اینگونه مطالعه کردن، باعث افزایش تسلط و کارایی شما خواهد شد و طبیعتاً باعث القای حس آرامش به شما می‌شود.

استرس کنکور به خودی خود چیز مخربی است. لطفاً با رفتار ها و حرف ها و افکار منفی خود، به بدترشدن اوضاع کنکوری ها کمک نکنیم! و سعی کنیم در کنترل استرس، در کنار آنها باشیم، نه مقابل آنها!

یاد خدا، ابزار مبارزه با استرس کنکور

یاد خدا، همیشه آرامش بخش دلها خواهد بود. در همه حال با یاد خدا زندگی کنید.

ما عوامل زیادی را بررسی کردیم و راهکار های متنوعی برای هر کدام ارائه داده ایم که امیدوارم مفید باشد. لطفاً شما نیز تجربیات خود را از استرس کنکور و کنترل آن با ما در میان بگذازید. در بخش دیدگاه ها، منتظر شما هستیم.

خرید کتاب

‫3 نظرها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا